Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Związek Walki Zbrojnej - Armia Krajowa Okręg Lublin

Archiwum Państwowe w Lublinie
- brak danych - 1940-1945[1946-1991]
- brak danych - 1940 - 1991
- brak danych - częściowo
wojsko i organizacje paramilitarne - - polski
niemiecki
rosyjski
inwentarz książkowy Yes ZoSIA
spis zdawczo-odbiorczy Yes 13 j.a., 0,17 mb
26/27 września 1939 r. w Warszawie powstała Służba Zwycięstwu Polski (SZP), od 13 listopada 1939 r. podległa Komitetowi Ministrów do Spraw Kraju jako organizacja wojskowa pod nazwą Związek Walki Zbrojnej (ZWZ). 16 stycznia 1940 r. stała się częścią Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Komenda Główna ZWZ działała w Paryżu, od 30 czerwca 1940 r. w Warszawie. Według statutu była jedyną organizacją konspiracyjną w kraju, ogólnonarodową, ponadpartyjną i ponadstanową, ścisłą, tajną, wojskową, opartą o zasady karności, hierarchii i dyscypliny, skupiającą wszystkich Polaków pragnących walczyć z okupantem. Miała tworzyć ośrodki czynnego oporu narodowego, współdziałać w odbudowie państwa drogą walki zbrojnej. Na mocy rozkazu Naczelnego Wodza z 14 lutego 1942 r. ZWZ przekształcono w Armię Krajową, oficjalnie rozwiązaną 19 stycznia 1945 r.
Strukturę terytorialną oparto o przedwojenny podział administracyjny. Do grudnia 1939 r. stworzono 5 dowództw wojewódzkich pod okupacją niemiecką i 2 pod sowiecką. Na przełomie 1939 i 1940 r. utworzono 6 obszarów. Województwo lubelskie podlegało komendzie obszaru nr 1 Warszawa. W 1940 r. podporządkowano je Komendzie Głównej.
Na terenie województwa grupy konspiracyjne skonsolidowano w połowie października 1939 r. powołując Radę Polityczną SZP. W listopadzie mianowano komendanta okręgu i oficerów Sztabu. Utworzono komendy powiatowe i placówki terenowe. Przekształcenie w ZWZ nastąpiło wiosną 1940 r. Z AK scalono wiele organizacji w tym częściowo Narodowe Siły Zbrojne i Bataliony Chłopskie. 14 lipca 1944 r. wydano rozkaz szczegółowy do planu „Burza” zakładając uderzenie na wycofujących się Niemców, opanowanie ośrodków administracyjnych, wspomożenie przedstawicielstw Delegatury Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Kraj w objęciu władzy. Utworzono zastępczą Komendę Okręgu w Krzczonowie. 29 lipca 1944 r. wydano rozkaz rozwiązania oddziałów i oddania broni. Od września 1944 r. do początku 1945 r. struktury AK w Okręgu zostały rozbite w wyniku aresztowań. Na odprawie Komendy Okręgu znajdującej się od listopada 1944 r. w Warszawie w dniu 21 marca 1945 r. zatrzymano większość jej członków. Aresztowania uniknął jedynie inspektor radzyński. Wiosną 1945 r. stanął on na czele Okręgu podporządkowanego Obszarowi Centralnemu Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, potem Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.
Okręg lubelski obejmował teren dystryktu lubelskiego odpowiadającemu częściowo przedwojennemu województwu. Obwody oparto na przedwojennej strukturze powiatowej. Powiaty Siedlce i Garwolin podlegały Okręgowi do początku 1940 r. W 1942 r. południowo-wschodnią część powiatu Garwolin włączono do Obwodu Puławy. Na początku 1943 r. w skład Okręgu wszedł prawie cały powiat Lubaczów. Do 1940 r. najniższym ogniwem była placówka. Potem stworzono ogniwo pośrednie - rejon obejmujący 1-3 gminy. W obwodach Puławy i Janów Lubelski w 1942 r. powstał pośredni szczebel dowodzenia - podobwód. Wiosną 1941 r. zorganizowano inspektoraty rejonowe. Podlegało im powyżej 2 obwodów. Inspektoratów było 5: Chełm (obwody Chełm, Krasnystaw, Włodawa), Lublin (Lubartów, Lublin-miasto, Lublin-powiat), Puławy (Janów Lubelski, Puławy), Radzyń (Biała Podlaska, Łuków, Radzyń Podlaski), Zamość (Biłgoraj, Hrubieszów, Tomaszów Lubelski, Zamość).
Komenda Okręgu Lublin składała się z komendanta Okręgu, Sztabu z Szefem Sztabu, oddziałów i służb: I ogólnoorganizacyjnego, II wywiadu i kontrwywiadu, III operacyjno-wyszkoleniowego, IV kwatermistrzostwa, V łączności, VI Biura Informacji i Propagandy (BIP), Kierownictwa Dywersji (Kedyw), Wojskowej Służby Ochrony Powstania (WSOP), Wojskowej Służby Kobiet (WSK), Centralnej Opieki Podziemnej "Opus", Wojskowego Sądu Specjalnego. Komendy inspektoratów składały się z zastępcy inspektora, adiutanta, oficerów wywiadu, kontrwywiadu, szkolenia, żywnościowego, saperów, łączności lotnictwa, zrzutów, kwatermistrza, płatnika, kierownika komórki legalizacyjnej, kierownika BiP, inspektora WSOP, referentki WSK, lekarza, kapelana. Komendy obwodowe z komendanta, zastępcy, adiutanta, oficera wywiadu, kwatermistrza, oficera łączności, kierownika BiP, inspektora WSOP, referentki WSK, lekarza i kapelana. Komendy rejonów z komendanta, zastępcy, referenta wywiadu i kwatermistrza.
I. Materiały przekazane przez Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Lublinie
Komenda Okręgu, 1940-1945 - 31 j.a. (sygn. 1-31)
Inspektorat Chełm - Obwody Chełm, Krasnystaw, Włodawa, 1943-1944 - 35 j.a. (sygn. 32-67)
Inspektorat Lublin - Obwody Lubartów, Lublin-miasto, Lublin-powiat, 1941-1945 - 54 j.a. (sygn. 68-122)
Inspektorat Puławy - Obwody Janów Lubelski, Puławy, 1942-1945 - 48 j.a. (sygn. 123-171)
Inspektorat Radzyń - Obwody Biała Podlaska, Łuków, Radzyń Podlaski, 1940, 1942-1945 - 39 j.a. (sygn. 172-211)
Inspektorat Zamość - Obwody Biłgoraj, Hrubieszów, Tomaszów Lubelski, Zamość, 1940-1945 - 78 j.a. (sygn. 212-290)
Broszury, 1941-1944 - 9 j.a. (sygn. 291-300)
Druki ulotne, 1943-1944 - 58 j.a. (sygn. 301-359)
Komunikaty z nasłuchu radiowego, 1940-1944 - 2 j.a. (sygn. 360-361)
Prasa konspiracyjna i emigracyjna, 1940-1945 - 91 j.a. (sygn. 362-453)
Fotografie, [1938]ok. 1943-1944 - 3 j.a. (sygn. 454-456)
II. Materiały przekazane przez Pracownię Konserwacji Zabytków w Lublinie
Komenda Okręgu, 1943-1944 - 19 j.a. (sygn. 457-476)
Prasa konspiracyjna, 1944 - 2 j.a. (sygn. 477-478)
III. Materiały przekazane przez Zofię Leszczyńską
Inspektorat Chełm - Obwód Krasnystaw, 1942-1945 - 36 j.a. (sygn. 479-515)
Inspektorat Lublin, 1944 - 1 j.a. (sygn. 516)
Prasa konspiracyjna, 1944 - 2 j.a. (sygn. 517-518)
Druki ulotne, [ok. 1943-1944] - 1 j.a. (sygn. 519)
karta B, 1942-1945[1946-1991], 13 j.a.
W wyniku opracowania poprzez dzielenie jednostek wzrósł metraż zespołu do 1,94 mb
No. Name Units Dates Number of scans
Units without series 0 0
1 Materiały przekazane przez Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Lublinie 0 0
1.1 Komenda Okręgu 31 1322
1.2 Inspektorat Chełm 6 26
1.3 Inspektorat Chełm - Obwód Chełm 16 300
1.4 Inspektorat Chełm - Obwód Krasnystaw 11 136
1.5 Inspektorat Chełm - Obwód Włodawa 3 19
1.6 Inspektorat Lublin 10 141
1.7 Inspektorat Lublin - Obwód Lubartów 23 280
1.8 Inspektorat Lublin - Obwód Lublin-miasto 10 33
1.9 Inspektorat Lublin - Obwód Lublin-powiat 12 248
1.10 Inspektorat Puławy 7 49
1.11 Inspektorat Puławy - Obwód Janów Lubelski 9 71
1.12 Inspektorat Puławy - Obwód Puławy 33 356
1.13 Inspektorat Radzyń 9 111
1.14 Inspektorat Radzyń - Obwód Biała Podlaska 17 650
1.15 Inspektorat Radzyń - Obwód Łuków 7 26
1.16 Inspektorat Radzyń - Obwód Radzyń Podlaski 7 120
1.17 Inspektorat Zamość 10 278
1.18 Inspektorat Zamość - Obwód Biłgoraj 20 1389
1.19 Inspektorat Zamość - Obwód Hrubieszów 7 29
1.20 Inspektorat Zamość - Obwód Tomaszów Lubelski 34 1950
1.21 Inspektorat Zamość - Obwód Zamość 8 94
1.22 Broszury 10 223
1.23 Ulotki i odezwy różnych dowództw i struktur podziemia niepodległościowego skierowane do członków podziemia 2 2
1.24 Ulotki, odezwy i zarządzenia Delegatury Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na województwo lubelskie, delegatur powiatowych i struktur im podległych 9 11
1.25 Ulotki różnych dowództw i struktur podziemia niepodległościowego, grup politycznych oraz innych struktur i osób skierowane do społeczeństwa polskiego o różnej treści 22 59
1.26 Ulotki charakteryzujące politykę mocarstw alianckich wobec Polski 3 8
1.27 Ulotki charakteryzujące ustrój komunistyczny, politykę władz komunistycznych, przywódców, członków i struktury partii komunistycznej 18 79
1.28 Ulotki o charakterze satyrycznym 1 3
1.29 Ulotki niemieckie i radzieckie 4 6
1.30 Komunikaty z nasłuchu radiowego 2 320
1.31 Prasa konspiracyjna Armii Krajowej 54 3363
1.32 Prasa konspiracyjna Bojowej Organizacji "Wschód" 1 32
1.33 Prasa konspiracyjna Konfederacji Zbrojnej 3 29
1.34 Prasa konspiracyjna Konwentu Organizacji Niepodległościowych 3 152
1.35 Prasa konspiracyjna Obozu Polski Walczącej 4 122
1.36 Prasa konspiracyjna Polskiej Partii Socjalistycznej - Wolność, Równość, Niepodległość 4 116
1.37 Prasa konspiracyjna Stronnictwa Pracy 3 60
1.38 Prasa konspiracyjna Stronnictwa Polskiej Demokracji 3 32
1.39 Prasa konspiracyjna organizacji zbrojnych i stronnictw politycznych ruchu komunistycznego 5 47
1.40 Prasa konspiracyjna innych organizacji zbrojnych i stronnictw politycznych 10 280
1.41 Prasa emigracyjna 2 16
1.42 Fotografie 3 9
2 Materiały przekazane przez Pracownię Konserwacji Zabytków w Lublinie 0 0
2.1 Komenda Okręgu 20 582
2.2 Prasa konspiracyjna 2 16
3 Materiały przekazane przez Zofię Leszczyńską 0 0
3.1 Inspektorat Chełm - Obwód Krasnystaw 37 1074
3.2 Inspektorat Lublin 1 23
3.3 Prasa konspiracyjna 2 26
3.4 Druki ulotne 1 1

Amount of archival material

532

519

0

1.94

1.77

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -