Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta stanu cywilnego parafii prawosławnej w Seroczynie powiat Sokołów Podlaski

Archiwum Państwowe w Siedlcach
- brak danych - 1878-1880, 1901
- brak danych - 1878 - 1878
1880 - 1880
1901 - 1901
- brak danych - tak
urzędy stanu cywilnego i akta metrykalne - akta metrykalne rosyjski
inwentarz książkowy Yes 2 j.a. T. 465
spis zdawczo-odbiorczy Yes 1 j.a ( nab. 3230/04)
Na mocy art.. 69 konstytucji z 1807r wprowadzony został w Księstwie Warszawskim Kodeks Napoleona, a wraz z nim urzędy i księgi stanu cywilnego. Dekret Króla Saskiego Fryderyka Augusta z 23.02. 1809r. regulował sposób prowadzenia akt stanu cywilnego (Dz PKW nr 9/10 art.. 1-12). W zasadzie księgi mieli prowadzić świeccy urzędnicy, w praktyce obowiązki te powierzono duchownym. Na mocy Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego (Postanowienie Rady Administracyjnej z 3.11. 1825 Dodatek do rozdz. IV Dz. P. KP T.10) w 1825r akta stanu cywilnego złączono z księgami kościelnymi. Proboszcz parafii był jednocześnie urzędnikiem stanu cywilnego. Przepisy szczegółowo regulowały sposób prowadzenia ksiąg, ich kontroli (2 egz. protokółu sprawdzenia akt). Księgi prowadzono w formie duplikatów służących do zapisywania urodzeń, małżeństw, zgonów z jednego roku lub unikatów, gdzie zapisywano jeden rodzaj zdarzeń (tylko urodzenia, tylko małżeństwa, tylko zgonu) w jednej księdze z kilku lat aż do wyczerpania kart. Duplikaty przechowywały archiwa hipoteczne sądu pokoju, drugi w miejscu tworzenia. Nadzór nad księgami stanu cywilnego prowadzonymi przez proboszcza sprawował dziekan danego dekanatu oraz władze sądowe. Rada Państwa 04.06.1901r zwolniła sędziów pokoju z tego obowiązku (Zb. Pr i Rozp. Nr 67 poz.1346). Postanowieniem księcia namiestnika z 3.11. 1825r do spisywania aktów stanu cywilnego wyznań niechrześcijańskich wyznaczeni zostali burmistrzowie lub ich zastępcy. 24.06.1836 ukazało się prawo o małżeństwie (Dz P KP T.18), które skutki cywilne zawarcia aktu oddawało sądom cywilnym, ograniczało swobodę wyznania dzieci z małżeństw mieszanych - katolików z prawosławnymi (musiały przyjąć prawosławie). (od 1847r odstępstwo od prawosławia karano jako przestępstwo.) Początkowo księgi prowadzono w języku polskim, od 1.01. 1868r na mocy rozporządzenia Komitetu Urządzającego w języku rosyjskim. W okresie XX-lecia Kościół Rzymskokatolicki opierał się na Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917r. Dekretem z 25.09.1945r wprowadzona została od 1.01. 1946r świecka rejestracja stanu cywilnego wykonywana przez świeckie urzędy stanu cywilnego (Dz.U. Nr 48 poz. 272 Prawo o aktach stanu cywilnego i 273 Przepisy wprowadzające prawo o aktach stanu cywilnego). Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej i Sprawiedliwości z 24.11. 1945r w sprawie wykonywania prawa o aktach stanu cywilnego oraz przepisów wprowadzających to prawo (Dz.U. Nr 54 poz. 304) regulowało sposób funkcjonowania USC.
W październiku 1873r b-p Chełmski nakazał księżom unickim do 1.01. 1874r przystąpienie do prawosławia. Opór wiernych łamano zbrojnymi represjami. Ukaz cara z 5.07.1874r o całkowitym zastąpieniu Unii prawosławiem stał się podstawą przyłączania całych dekanatów unickich, a zjazd konsystorza 2.03.1875r podpisał akt przyłączenia kościoła greckokatolickiego do Cerkwi prawosławnej. Unicka diecezja chełmska została przemieniona na prawosławną diecezję chełmsko -warszawską. Ukaz tolerancyjny cara Mikołaja II z kwietnia 1905r zezwolił na odstępstwo od prawosławia, znaczna część b. Unitów przeszła na katolicyzm. Przywrócono diecezję chełmską. W czasie I wojny w 1915r z cofającymi się wojskami rosyjskimi w głąb Rosji ewakuowano większość ludności prawosławnej i instytucji związanych z cerkwią. Na mocy rozporządzenia Nr 65 z dnia 11 grudnia 1918 roku, wydanego przez ks. Henryka Przeździeckiego (1873-1939), biskupa siedleckiego większość cerkwi pounickich została rewindykowana katolikom i rekoncyliowana.
Bibliografia: Prawo cywilne obowiązujące w guberniach Królestwa Polskiego T. I Petersburg 1875. Zbiór przepisów prawnych w sprawach rejestracji stanu cywilnego wydanych po odzyskaniu niepodległości państwowej Warszawa 1931opr. J. Litwin, A. Rżewski, Martyrologia Unitów Podlaskich w świetle najnowszych badań naukowych. Unici podlascy T. I Siedlce 1996
Parafia należała do Chełmsko-Warszawskiego Prawosławnego Konsystorza z biskupem lubelskim na czele z siedzibą w Chełmie, "Sedleckogo Błagoczinia", które obejmowało parafie Hołubla (360 wiernych), Gródek (625 w.) , Drohiczyn (158w), Łosice (795), Łuków (453w), Łysów (761w) Próchenki (1479w), Rogów (389w), Seroczyn (525w), Sokołów (1603w), Czekanów (159w), Czołomyje (1201w), Szkopy (566w), Węgrów (260w), cerkiew siedlecka (1285).
Parafia w Seroczynie posiada rodowód unicki. Pierwszą cerkiew prawosławną pw. Znalezienia Krzyża Świętego ufundował 31 maja 1596 roku wnuk wspomnianego dziedzica Piotra - Mikołaj Kiszka h. Dąbrowa (ok. 1565-1620), starosta drohicki (1588-1620). Świątynia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, która stoi do dzisiaj w pobliżu nowej plebani, została gruntownie przebudowana i wzniesiona w 1849 roku, pod kierunkiem ks. Nikona Dyakowskiego (1779-1875), ówczesnego administratora (1844-1868). Fundatorami byli przypuszczalnie ówcześni dziedzice Sterdyni - Paulina z hr Krasińskich (1816-1893) i jej mąż (od 1844 roku) Ludwika Górski (1818-1908). Po kasacie unii unicka świątynia seroczyńska w 1875 roku została zamieniona na cerkiew prawosławną, którą dwukrotnie poddano gruntownej przebudowie w 1878 roku (nowy dach) i w 1888 roku (nowy fundament z cegły i kopuła), staraniem ks. Seweryna Mogielnickiego (1853-po 1885), ówczesnego proboszcza (1875- ok. 1889), który w 1875 roku przyjął prawosławie. W 1921 roku - na mocy rozporządzenia Nr 65 z dnia 11 grudnia 1918 roku - wydanego przez ks. Henryka Ignacego Przeździeckiego (1873-1939), biskupa siedleckiego czyli podlaskiego (1918-1939), świątynia została zwrócona katolikom i rekoncyliowana. Księgi metr. w parafii: Księgi chrztów: od 1765 r. Księgi małżeństw: od 1765 r., Księgi zmarłych: od 1765 r. Do parafii należała wieś Seroczyn i Folwark Wasie.
Akta urodzeń, małżeństw 1878, 1880 sygn. 1, 2
Akta urodzeń, małżeństw, zgonów ( nab. 3230/04) 1901
Akta nie mikrofilmowane

Amount of archival material

3

2

0

0.03

0.02

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -