Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta gminy Chruszczewka powiat Sokołów Podlaski

Archiwum Państwowe w Siedlcach
- brak danych - 1890-1954
- brak danych - 1890 - 1954
- brak danych - tak
administracja ogólna - akta gmin i gromad polski
rosyjski
inwentarz książkowy Yes 286 j.a.T.16
Nazwa zespołu umowna, Wg Słownika Geograficznego KP (Warszawa 1880 T. I s. 12) pierwotna nazwa gminy z siedzibą w Chruszczewce brzmiała Dębe Nowe. Obejmowała miejscowości: Chruszczewka, Dębe-Nowe, Grzymały, Hilarów, Kostki, Kutaski, Lipki, Maliszewa Nowa, Maliszewa Stara, Pogorzel, Trzciniec Mały, Trzciniec Duży, Wrzoski, Wyszomierz, Żeleźniki, Żochy. W Pamiatnych kniżkach sedleckoj guberni z lat 1895-1906 występuje wyłącznie nazwa i siedziba gminy Chruszczewka. W skład gminy Chruszczewka wchodziły następujące gromady: Chruszczewka Szlachecka, Chruszczewka Włościańska, Grzymały, Hilarów, Kostki, Kostki- Pieńki, Kutyski, Lipki, Lipki Nowe, Maliszewa Nowa, Maliszewa Stara, Pogorzel, Trzciniec Duży, Trzciniec Mały, Wrzoski, Wyszomierz, Żeleźniaki, Żochy (Wykaz gromad PRL stan 1.107. 1952 s. 39). Teren gminy podlegał pod Sąd Gminny I Okręgu z siedzibą w Sterdyni. Na podstawie Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 10.09.1952 (Dz. U. 1952 nr 39 poz. 272) wchodzącego w życie 1.09.1952r.z gm.Olszew wyłączono gromady Dybów, Skibniew Kurcze, Skibniew Podawce, Skibniew Sagole i włączono do gm. Chruszczewka. Samorząd gmin wiejskich wprowadził ukaz z 2.03.1864r (DzPr. KP t.62 str.37), zmiany te zostały skodyfikowane w t.II Zbioru Praw z 1892r i 1912r. Organami gminy były: zebranie gminne składające się z pełnoletnich posesjonatów co najmniej 3 morgów ziemi, wójt jako organ wykonawczy uchwał zebrania, sołtysi (zebranie gromadzkie), sąd gminny z ławnikami.Wójt podlegał bezpośrednio Naczelnikowi Powiatowemu. Zebranie gminne wybierało: wójta gminy, ławników, pisarza i t.p, podejmowało uchwały w sprawach gospodarczych i innych dotyczących całej gminy, zakładania szkółek gminnych, ustanawiania i rozkładu składek i innych ciężarów odnoszących się do całej gminy. Ponadto miało nadzór nad działalnością urzędników gminnych i zarządzało majątkiem nieruchomym gminy. Uchwały zapadać miały jednomyślnie lub większością głosów. Wójt był odpowiedzialny za całokształt pracy w obrębie gminy. Obowiązki wójta w zakresie policyjnym: 1.ogłaszanie wszystkich rozporządzeń rządu 2.czuwanie nad spokojem i utrzymaniem porządku w gminie i przedsiębranie wszelkich środków, gdyby taki został naruszony.3. zapobieganie żebractwu, włóczęgostwu, wychwytywanie dezerterów i różnych zbiegów 4. informowanie władz o popełnionych przestępstwach 5. zapobieganie wszelkim klęskom żywiołowym 6. wykonywanie i egzekwowanie wyroków Sądu Gminnego, w zakresie administracyjnym: 1. zwoływanie zebrania gminnego 2. przedkładanie zebraniu projektów uchwał 3. realizowanie uchwał zapadłych na zebraniach gminnych, 4. utrzymanie w dobrym stanie dróg, mostów i t.p. 5. kontrola i nadzór nad urzędnikami gminnymi i sołtysami 6. wyznaczanie kwater dla wojska oraz dostarczanie podwód 7. zarządzanie funduszami gminy 8. wydawanie mieszkańcom gminy paszportów i zaświadczeń o zmianie miejsca zamieszkania 9. nadzór nad szkołami, szpitalami, karczmami. Za całokształt prac organizacyjno - kancelaryjnych w gminie odpowiedzialny był pisarz gminy. Dekret Naczelnika z 27.11.1918r (DzP 18 poz. 78) wprowadził rady gminne składające się z 12 członków z wójtem na czele, wybierane na okres 3 lat w tajnym głosowaniu. Obowiązki rady gminnej: współpraca z wójtem, kontrola nad jego czynnościami w sprawach samorządowych, zarząd majątkiem gminy, budowa i utrzymanie dróg, czuwanie nad bezpieczeństwem osób i ich mienia, nad rozwojem rolnictwa, hodowlą, handlem i rzemiosłem, nad zdrowotnością publiczną oraz rozwojem oświaty. Władzą nadzorczą dla Rady Gminnej był Wydział Powiatowy. Administracja gminna: w latach 1918-1933: zgromadzenie gminne, jako władza uchwałodawcza w sprawach samorządowych, zbierające się cztery razy do roku. 2. rada gminna, jako reprezentacja ogółu ludności, zwoływana przynajmniej raz w miesiącu. 3. wójt gminy, z którym Rada współpracowała i którego działalność w zakresie spraw samorządowych - kontrolowała. 4. sołtysi, jako organ pomocniczy wójta na terenie gromady, podległy mu służbowo, wykonujący jego polecenia w sprawach administracji gminnej i rządowej, a równocześnie jako organ wykonawczy gromady, przez nią wybrany, od 1933r (Ustawa o częściowej zmianie samorządu terytorialnego z dnia 23 II 1933 r. Dz.U. Nr 35 poz. 294): 1.wybierana przez Kolegium Wyborcze (rady gromadzkie, sołtysi) w wyborach pośrednich na 5 lat rada gminna jako organ stanowiący i kontrolujący składająca się z wójta jako przewodniczącego, podwójciego, ławników, radnych (12-20 w zależności od liczby mieszk.) 2. Zarząd gminny - organ zarządzający i wykonawczy - złożony z wójta, podwójciego, 2-3 ławników. Zarząd wybierała rada, obowiązywał cenzus wieku- 30 lat, wybór zatwierdzał Starosta po zasięgnięciu opinii Wydziału Powiatowego. Do obsługi kancelaryjno-biurowej wójt mianował sekretarza gmminnego, zatwierdzał go Starosta. Zarząd działał kolegialnie lub jednoosobowo. Do kolegialnego działania zarządu zastrzeżone były: przygotowanie sprawy, które miały być rozpatrywane przez radę, sprawy budżetu, własnego regulaminu pracy, opiniowanie innych regulaminów, decyzje związane z zaciąganiem pożyczek, umarzanie należności z tytułów publicznoprawnych i t.p. Uchwały były podstawą do działania wójta, który reprezentował gminę na zewnątrz. Wójt załatwiał jednoosobowo i pod osobistą odpowiedzialnością wszelkie czynności zlecone przez organa ustrojowe gminy, działając jako ciało wykonawcze władz rządowych i władz administracji ogólnej tzw. czynności poruczone. Organem pomocniczym rady były Komisje. Zarząd gminy składał się z następujących działów: 1. ogólno - organizacyjny 2. finansowo - budżetowy 3. gospodarki gminnej 4. administracji społecznej 5. administracyjny /sprawy poruczone/ . Obszar gminy wiejskiej, o ile nie składała się z jednej miejscowości, dzielił się na gromady, na której czele stał sołtys i zebranie gromadzkie. W okresie okupacji hitlerowskiej rozporządzeniem generalnego gubernatora z dnia 29 listopada 1939 r. o zarządzie gmin polskich, samorząd został zawieszony. Wójt był powoływany na drodze nominacji przez władze okupacyjne. Jako organ opiniodawczy przewidziana była, pochodząca z nominacji, rada przyboczna wójta. Ustawa z 11 IX 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz.U. Nr 5 poz.22) oraz dekret o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego z dnia 23 XI 1944 r (Dz.U. Nr 14 poz.74) nawiązywały do ustawodawstwa przedwojennego, zespalając jednak organy samorządu terytorialnego z radami narodowymi, czyniąc je organem wykonawczym rady. Odmienny był sposób powoływania Gminnych Rad Narodowych, które składały się: 1. z przedstawicieli delegowanych przez organizacje polityczne i gospodarcze, zrzeszenia zawodowe i społeczne działające na terenie gminy, 2. z dokooptowanych przez GRN, na wniosek jej prezydium, przedstawicieli wojskowości, nauki, literatury i t.p. /1/6 ogółu rady/. Na czele rady stało Prezydium (przewodniczący, zastępca, członkowie). Organem wykonawczym GRN był zarząd gminy, który składał się z wójta, podwójciego i 3-ch członków zarządu, wszystkich wybieranych przez GRN. Kompetencje GRN dość wąskie: uchwalanie planu i budżetu terenowego, wydawanie przepisów prawnych w dziedzinach określonych ustawą, wybór własnych organów, kontrola podległych instytucji i zakładów. Rady podporządkowane były hierarchicznie; gminna rada powiatowej, ta zaś wojewódzkiej, WRN zaś Krajowej Radzie Narodowej (od 1947r Radzie Państwa). Na mocy ustawy z dnia 20 III 1950 r. terenowe organa jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14 poz. 130) dotychczasowe funkcje Zarządu Gminnego przejęło Prezydium Gminnej Rady Narodowej, które istniało do likwidacji gmin t. j. do 1954 r. Organami pomocniczymi były komisje. Rady obradowały na sesjach. Prezydium GRN dzieliło się na następujące referaty: 1. ogólno - administracyjny 2,budżetowo - finansowy 3.socjalno - kulturalny 4. gospodarki komunalnej 5. rolnictwa 6. akta stanu cywilnego. Ustawa z dnia 25 IX 1954 r.o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz.U nr 43 poz. 191) zniosła gminy, najniższą jednostką podziału administracyjnego czyniąc gromady, jednak pewne kompetencje dawnych gmin (np.. Podatki) powierzono powiatowym radom narodowym. Akta do 1915 r. sygn. 1-10, Bezpieczeństwo publiczne 1924-1925, 1927 sygn. 11-13, Budżet 1923-1942 sygn. 14-28, 136-138 Sprawy administracyjne 1924-1925, 1928 sygn. 29-31, Sprawy wyznaniowe 1926-1928, 1931 sygn. 32-35, Oświata, kultura, sztuka 1929, 1931, 1938 sygn. 36-38, Sprawy samorządowe i personalne 1926, 19228-1933, 1939, 1944-1945 sygn. 39-45, 155-157 Opieka społeczna 1923, 1925-1927, 1943 sygn. 47-49, 153 Akta dotyczące spraw ziemskich 1920 sygn. 50, Sprawy rolne 1926, 1929, 1930, 1932, 1937 sygn. 51-56, 58, kontrola produktów sekwestracyjnych 1929 sygn. 57, Wykaz zmian w posiadaniu gruntów w rejestrach pomiarowych poszczególnych wsi gminy 1938 sygn. 59, Sprawy przemysłowe 1923, 1925-1928, 1930-1933 sygn. 60-68, Akta spraw robót publicznych 1931 sygn. 69, Sprawy podatkowe 1921-1923, 1925, 1928-1929, 1932-1943 sygn. 70-81, 139-149, Szkolnictwo 1920, 1923, 1926-1927, 1929, 1931-1932, 1934 sygn. 82-89, Protokóły posiedzeń Sejmiku Powiatowego 1919-1924 sygn. 90-94, Akta USC 1915-1931 sygn. 95-103, Wybory do sejmu i senatu 1922, 1927 sygn. 104-105, Sprawy osobowe członków gminy i pracowników gminnych 1936 sygn. 106, Sprawy budowlane 1929 sygn. 107, Akta dotyczące różnych spraw gminnych 1920, 1922 sygn. 108-109, Księgi ludności 1924, 1943. 1944 sygn. 110, 150 (brak), 151 Organizacja obchodów świąt narodowych 1930 sygn. 111, Księga wizytacji urzędu gminnego 1923-1930 sygn. 112, Protokóły zebrań 1919-1948 sygn. 113-115, 118, 122-126, 130, Książka uchwał 1921, 1923-1938 sygn. 116-117, 119-121, Akta Gminnego Komitetu BBWR /instrukcja/ 1935 sygn. 127, Sprawy Oddziału Gm. Zw. Strzeleckiego 1934-1939 sygn. 128, 154 Akta Koła Ligi Obrony Powietrznej Państwa 1936 sygn. 129, Spis akt urzędu 1925-1926, 1928-1929 sygn. 131-132, Zarządzenia władz niemieckich 1928-1929 sygn. 133, Sprawy organizacyjne 1943 sygn. 134, Wykaz gospodarczy dotkniętych klęską pożaru 22.06.1941 r. we wsi Kutyski 1941 sygn. 135, Sprawy wojskowe 1939 sygn. 152, Dział I Ogólno-Organizacyjny 1946-1953 sygn. 159-169, Dział II Finansowo-Budżetowy 1946-1952 sygn. 170-189, Dział III Gospodarki Gminnej 1946-1950, 1953 sygn. 190-236, Dział IV Administracyjny 1946, 1952-1954 sygn. 237-244, Dział V Administracji Społecznej 1922-1925, 1928, 1930-1938, 1942, 1944-1947, 1949-1954, 1961 sygn. 245-278 - brak danych -

Amount of archival material

286

286

0

3.25

3.25

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -