Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Akta gminy Sterdyń powiat Sokołów Podlaski

Archiwum Państwowe w Siedlcach
- brak danych - 1860-1954
- brak danych - 1860 - 1954
- brak danych - tak
administracja ogólna - akta gmin i gromad polski
rosyjski
inwentarz książkowy Yes 614 j.a T.16 (brak 11 sygn)
Nazwa zespołu umowna, siedziba gminy: osada Sterdyń, Gmina Sterdyń obejmowała: Adolfów, Białobrzegi, Ceranów, Chądzyń, Dzięcioły Bliższe, Dzięcioły Dalsze, Garnek, Grodzickie, Grzymki, Kamieńskie, Kiełpiniec, Kiezie, Lebiedzie, Łazów, Matejki, Mursy Nowe, Mursy Stare, Natolin, Noski, Paderewek, Przewóz Nurski, Radość, Seroczyn wieś i Kolonia, Sewerynówka, Sterdyń, Sterdyń Poduchowna, Stelągi, Szwejki, Wólka Nadbużna, Wszebory, Zembrów (wg Wykazu gromad PRL wg stanu z 1.07.1952r s. 40). Na podstawie Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 10.09.1952 (Dz. U. 1952 nr 39 poz. 272) wchodzącym w życie 1.09.1952r.gromady Buczyn Dworski, Buczyn Szlachecki, Grądy, Kuczaby, Ratyniec Nowy i Stary, Zaleś wyłączono z gm. Olszew i włączono do gm. Sterdyń, z kolei z gm. Sterdyń gromady Adolfów, Ceranów, Garnek, Grodzickie, Grzymki, Kamieńskie, Noski, Przwóz Nurski, Radość, Wszebory, Wólka Nadbużna włączono do gm. Olszew, z gm. Jabłonna włączono gromadę Kamieńczyk. powiat sokołowski utworzony w 1867r w guberni siedleckiej, 1912-1915 gubernia lubelska, 1919-1939 powiat sokołowski woj.. lubelskie, 1.04.1939 r. powiat sokołowski przyłączony do województwa warszawskiego. Podstawą podziału administracyjnego na ziemiach polskich od 1809r do 1954r była gmina, której organizację określały: w Księstwie Warszawskim dekrety z dnia 23 lutego, 17 marca 1809r, 18 stycznia i 26 lipca 1810r, w Królestwie Polskim: Postanowienia Namiestnika z 3.02.1816 i 30.05.1818r, Ukaz z dnia 3/15 marca 1859 r. w miejsce dawnych małych gmin wprowadzający wieksze, liczące co najmniej 50 domów. Samorząd gmin wiejskich wprowadził ukaz z 2.03.1864r (DzPr. KP t.62 str.37), zmiany te zostały skodyfikowane w t.II Zbioru Praw z 1892r i 1912r. Organami gminy były: zebranie gminne składające się z pełnoletnich posesjonatów co najmniej 3 morgów ziemi, wójt jako organ wykonawczy uchwał zebrania, sołtysi (zebranie gromadzkie), sąd gminny z ławnikami.Wójt podlegał bezpośrednio Naczelnikowi Powiatowemu. Zebranie gminne wybierało: wójta gminy, ławników, pisarza i t.p, podejmowało uchwały w sprawach gospodarczych i innych dotyczących całej gminy, zakładania szkółek gminnych, ustanawiania i rozkładu składek i innych ciężarów odnoszących się do całej gminy. Ponadto miało nadzór nad działalnością urzędników gminnych i zarządzało majątkiem nieruchomym gminy. Uchwały zapadać miały jednomyślnie lub większością głosów. Wójt był odpowiedzialny za całokształt pracy w obrębie gminy. Obowiązki wójta w zakresie policyjnym: 1.ogłaszanie wszystkich rozporządzeń rządu 2.czuwanie nad spokojem i utrzymaniem porządku w gminie i przedsiębranie wszelkich środków, gdyby taki został naruszony.3. zapobieganie żebractwu, włóczęgostwu, wychwytywanie dezerterów i różnych zbiegów 4. informowanie władz o popełnionych przestępstwach 5. zapobieganie wszelkim klęskom żywiołowym 6. wykonywanie i egzekwowanie wyroków Sądu Gminnego, w zakresie administracyjnym: 1. zwoływanie zebrania gminnego 2. przedkładanie zebraniu projektów uchwał 3. realizowanie uchwał zapadłych na zebraniach gminnych, 4. utrzymanie w dobrym stanie dróg, mostów i t.p. 5. kontrola i nadzór nad urzędnikami gminnymi i sołtysami 6. wyznaczanie kwater dla wojska oraz dostarczanie podwód 7. zarządzanie funduszami gminy 8. wydawanie mieszkańcom gminy paszportów i zaświadczeń o zmianie miejsca zamieszkania 9. nadzór nad szkołami, szpitalami, karczmami. Za całokształt prac organizacyjno - kancelaryjnych w gminie odpowiedzialny był pisarz gminy. Dekret Naczelnika z 27.11.1918r (DzP 18 poz. 78) wprowadził rady gminne składające się z 12 członków z wójtem na czele, wybierane na okres 3 lat w tajnym głosowaniu. Obowiązki rady gminnej: współpraca z wójtem, kontrola nad jego czynnościami w sprawach samorządowych, zarząd majątkiem gminy, budowa i utrzymanie dróg, czuwanie nad bezpieczeństwem osób i ich mienia, nad rozwojem rolnictwa, hodowlą, handlem i rzemiosłem, nad zdrowotnością publiczną oraz rozwojem oświaty. Władzą nadzorczą dla Rady Gminnej był Wydział Powiatowy. Administracja gminna: w latach 1918-1933: zgromadzenie gminne, jako władza uchwałodawcza w sprawach samorządowych, zbierające się cztery razy do roku. 2. rada gminna, jako reprezentacja ogółu ludności, zwoływana przynajmniej raz w miesiącu. 3. wójt gminy, z którym Rada współpracowała i którego działalność w zakresie spraw samorządowych - kontrolowała. 4. sołtysi, jako organ pomocniczy wójta na terenie gromady, podległy mu służbowo, wykonujący jego polecenia w sprawach administracji gminnej i rządowej, a równocześnie jako organ wykonawczy gromady, przez nią wybrany, od 1933r (Ustawa o częściowej zmianie samorządu terytorialnego z dnia 23 II 1933 r. Dz.U. Nr 35 poz. 294): 1.wybierana przez Kolegium Wyborcze (rady gromadzkie, sołtysi) w wyborach pośrednich na 5 lat rada gminna jako organ stanowiący i kontrolujący składająca się z wójta jako przewodniczącego, podwójciego, ławników, radnych (12-20 w zależności od liczby mieszk.) 2. Zarząd gminny - organ zarządzający i wykonawczy - złożony z wójta, podwójciego, 2-3 ławników. Zarząd wybierała rada, obowiązywał cenzus wieku- 30 lat, wybór zatwierdzał Starosta po zasięgnięciu opinii Wydziału Powiatowego. Do obsługi kancelaryjno-biurowej wójt mianował sekretarza gmminnego, zatwierdzał go Starosta. Zarząd działał kolegialnie lub jednoosobowo. Do kolegialnego działania zarządu zastrzeżone były: przygotowanie sprawy, które miały być rozpatrywane przez radę, sprawy budżetu, własnego regulaminu pracy, opiniowanie innych regulaminów, decyzje związane z zaciąganiem pożyczek, umarzanie należności z tytułów publicznoprawnych i t.p. Uchwały były podstawą do działania wójta, który reprezentował gminę na zewnątrz. Wójt załatwiał jednoosobowo i pod osobistą odpowiedzialnością wszelkie czynności zlecone przez organa ustrojowe gminy, działając jako ciało wykonawcze władz rządowych i władz administracji ogólnej tzw. czynności poruczone. Organem pomocniczym rady były Komisje. Zarząd gminy składał się z następujących działów: 1. ogólno - organizacyjny 2. finansowo - budżetowy 3. gospodarki gminnej 4. administracji społecznej 5. administracyjny /sprawy poruczone/ . Obszar gminy wiejskiej, o ile nie składała się z jednej miejscowości, dzielił się na gromady, na której czele stał sołtys i zebranie gromadzkie. W okresie okupacji hitlerowskiej rozporządzeniem generalnego gubernatora z dnia 29 listopada 1939 r. o zarządzie gmin polskich, samorząd został zawieszony. Wójt był powoływany na drodze nominacji przez władze okupacyjne. Jako organ opiniodawczy przewidziana była, pochodząca z nominacji, rada przyboczna wójta. Ustawa z 11 IX 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz.U. Nr 5 poz.22) oraz dekret o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego z dnia 23 XI 1944 r (Dz.U. Nr 14 poz.74) nawiązywały do ustawodawstwa przedwojennego, zespalając jednak organy samorządu terytorialnego z radami narodowymi, czyniąc je organem wykonawczym rady. Odmienny był sposób powoływania Gminnych Rad Narodowych, które składały się: 1. z przedstawicieli delegowanych przez organizacje polityczne i gospodarcze, zrzeszenia zawodowe i społeczne działające na terenie gminy, 2. z dokooptowanych przez GRN, na wniosek jej prezydium, przedstawicieli wojskowości, nauki, literatury i t.p. /1/6 ogółu rady/. Na czele rady stało Prezydium (przewodniczący, zastępca, członkowie). Organem wykonawczym GRN był zarząd gminy, który składał się z wójta, podwójciego i 3-ch członków zarządu, wszystkich wybieranych przez GRN. Kompetencje GRN dość wąskie: uchwalanie planu i budżetu terenowego, wydawanie przepisów prawnych w dziedzinach określonych ustawą, wybór własnych organów, kontrola podległych instytucji i zakładów. Rady podporządkowane były hierarchicznie; gminna rada powiatowej, ta zaś wojewódzkiej, WRN zaś Krajowej Radzie Narodowej (od 1947r Radzie Państwa). Na mocy ustawy z dnia 20 III 1950 r. terenowe organa jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14 poz. 130) dotychczasowe funkcje Zarządu Gminnego przejęło Prezydium Gminnej Rady Narodowej, które istniało do likwidacji gmin t. j. do 1954 r. Organami pomocniczymi były komisje. Rady obradowały na sesjach. Prezydium GRN dzieliło się na następujące referaty: 1. ogólno - administracyjny 2,budżetowo - finansowy 3.socjalno - kulturalny 4. gospodarki komunalnej 5. rolnictwa 6. akta stanu cywilnego. Ustawa z dnia 25 IX 1954 r.o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz.U nr 43 poz. 191) zniosła gminy, najniższą jednostką podziału administracyjnego czyniąc gromady, jednak pewne kompetencje dawnych gmin (np.. Podatki) powierzono powiatowym radom narodowym. Księgi ludności stałej oraz meldunkowe i skorowidze 1860-1954 sygn.1-55 (brak sygn.11), księgi kasowe, księgi postanowień zebrań gminnych, akta dotyczące targów, korespondencja 1863-1919 sygn. 56-112, Rozporządzenia 1919-1933 sygn.113-129, Bezpieczeństwo publiczne 1923-1928 sygn.130-133, Budżety, księgi dochodów 1923-1933 sygn. 134-152, sprawy administracyjno-wyznaniowe 1923-1933 sygn.153-166, sprawy samorządowe 1923-1933 sygn. 167-172, Rolnictwo 1922-1933 sygn. 173-193, sprawy karno-sądowe 1921-1933 sygn. 194-203, opieka społeczna 1921-1933 sygn.207-214, Budownictwo 1921-1933 sygn.219-221, statysyka ludności 1921-1931 sygn.222-228, akta zarządu gminy (protokóły, uchwały, wybory) 1919-1933 sygn. 229-312, akta działu ogólno-organizacyjnego 1934-1939 sygn. 313-327, akta działu administracyjnego 1932-1939 sygn.342-367, akta działu administracji społecznej 1933-1939 sygn. 368-399, akta działu ogólno-organizacyjnego 1939-1945 sygn. 400-418, akta działu finansowo-budżetowego 1939-1944 sygn. 419-441, akta działu administracji społecznej 1939-1944 sygn.442-446, akta Zarządu Gminy 1939-1944 sygn. 447-456, akta działu ogólno-administracyjnego 1944-1948 sygn.457-496, akta działu finansowo-budżetowego 1948-1952 sygn. 497-524, akta działu gospodarki gminnej 1944-1952 sygn. 525-566, akta działu oswiaty, kultury i sztuki 1945 sygn. 567-569, akta działu opieki społecznej 1945-1950 sygn. 570-577, akta Gminnej Rady Narodowej (protokóły posiedzeń, akta komisj) 1944-1953 sygn. 578-603, akta dopisane w czasie skontrum 1896-1946 sygn. 604-614 (UWAGA: brak 11 sygnatur: 197, 198, 213, 224, 230, 273, 361, 400, 450, 489, 490) Po skontrum stwierdzono brak 11 sygn sygn. 197-198, 213, 224, 230, 273, 361, 400, 450, 489, 490, dopisano 10j.a

Amount of archival material

603

603

0

10.00

10.00

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -