Archival resources online szukajwarchiwach.pl

Zbiór szczątków zespołów Kas Stefczyka powiatu łańcuckiego

Archiwum Państwowe w Rzeszowie
- brak danych - 1905-1951
- brak danych - 1905 - 1951
- brak danych - tak
instytucje finansowe - kasy pożyczkowe, zapomogowe polski
inwentarz książkowy Yes - brak danych -
16 Yes - brak danych -
Spółki oszczędnościowo - pożyczkowe do roku 1924 znane jako Kasy Reiffeisena, od roku 1925 Kasy Stefczyka na terenie powiatu łańcuckiego były organizowane od roku 1896. Pierwsza Kasa powstała w Woli Zarczyckiej, a kolejne powstawały w latach 1901 - 1931 - w Albigowej i Handzlówce w 1901 r., Żołyni - 1903 r., Kosinie i Krzemienicy - 1905, Rakszawie - 1906, Grodzisku - 1907, Tarnowcu, Woli Brzyskiej - 1908, Brzózie Królewskiej, Sarzynie, Soninie, Wólce - 1910, Grodzisku Górnym, Husowie, Woli Dalszej - 1911, Giedlarowej - 1912, Białobrzegach - 1913, Budach Łańcuckich - 1914, Leżajsku - 1931. Jak wynika z zestawienia kasy istniały w ówczesnych gminach i większych gromadach. Kasy były tworzone w oparciu o ustawę z dnia 9 kwietnia 1873 r. jako spółki z nieograniczona poręką. Celem spółki było czynić starania o podniesienie bytu członków pod względem moralnym i materialnym, przez dostarczenie im środków pieniężnych potrzebnych gospodarstwu, stworzenie sposobności do lokowania zaoszczędzonych pieniędzy na procent, popieranie zakładania stowarzyszeń gospodarczych i zarobkowych w okręgu spółki. Działalnością spółki kierowali: Zarząd, Rada Nadzorcza, Walne Zgromadzenie. Zarząd składał się z przełożonego, zastępcy, trzech członków. Do zakresu działania Zarządu należało: reprezentowanie i zastępowanie spółki sądownie i poza sądownie, zwoływanie posiedzeń Rady Nadzorczej lub też Walnego Zgromadzenia, przestrzeganie i wykonywanie przepisów ustawy o stowarzyszeniach zarobkowych i gospodarczych oraz statutu spółki, decydowanie o przyjęciu lub wykluczeniu członka spółki, rozstrzyganie o zaciągnięciu przez spółkę pożyczki i przyjmowanie wkładek oszczędności w granicach określonych przez Walne Zgromadzenie, udzielanie lub odmawianie członkom pożyczek, czuwanie nad ich regularnym zwrotem, wystawianie wszelkich dokumentów zawierających zobowiązania spółki (książeczki oszczędnościowe, umowy względem zaciągania pożyczek), nadzorowanie prowadzenia kasowości i rachunkowości, badania rachunków rocznych i bilansów spółki za ubiegły rok i przedkładanie ich Radzie Nadzorczej. Rada Nadzorcza nadzorowała zgodnie ze statutem, uchwałami Walnego Zgromadzenia i swoim rozporządzeniami prowadzenie interesów spółki. Ponadto: wydawała instrukcje dla Zarządu i Kasjera, ustalała zastępstwo członków Zarządu, dokonywała kontroli rachunku rocznego i bilansu, przedkładała Walnemu Zgromadzeniu wnioski co do użycia zysku rocznego, udzielała lub odmawiała zezwolenia na zakup ruchomości i nieruchomości, przeprowadzała najmniej cztery razy do roku zwyczajne, a przynajmniej raz roku nadzwyczajne kontrole stanu interesów spółki i rewizję kasy. Walnemu Zgromadzeniu przysługiwała najwyższy nadzór i decyzje we wszystkich sprawach spółki. W szczególności zaś, Walne Zgromadzenie: nadzorowało prowadzenie interesów spółki, zwłaszcza czynności Rady Nadzorczej, zatwierdzało lub odmawiało zatwierdzenia rocznych rachunków i bilansu za rok ubiegły, ustalało wysokość kapitału obrotowego, stopę procentowa od udziałów, od wkładów oraz udzielonych i zaciągniętych pożyczek, wyznaczało granicę kredytu jakiego Zarząd mógł udzielić jednemu członkowi, ustalało wynagrodzenie kasjera, załatwiało sprawy dotyczące interpretacji, postanowień statutu lub spory wynikłe pomiędzy członkami z powodu spraw związanych z działalnością spółki. Kasowość i księgi rachunkowe spółki prowadził kasjer, wybierany przez Walne Zgromadzenie na 4 lata. Kasjer przechowywała gotówkę w kasie, papiery wartościowe i akta spółki, dokonywał wypłat i przyjmowała wpłaty. Kasy Reiffeisena działały na terenie powiatu łańcuckiego do roku 1924. W 1925 roku została zmieniona nazwa na Kasy Stefczyka - spółdzielnie z nieograniczoną odpowiedzialnością o zmiennym kapitale i składzie osobowym. Kasy były ponownie rejestrowane w Sądzie Okręgowym w oparciu o ustawę o spółdzielczości z dnia 20.05.1920 r. Patronat Spółdzielni Rolniczych we Lwowie koordynujący działalność kas opracował nowy ramowy statut, który był zatwierdzany przez Walne Zgromadzenie kas. Statut określał działalność następujących organów: Dyrekcji zwanej też Zarządem, Rady Nadzorczej, Walnego Zgromadzenia. Zarząd składała się z 3 członków i jednego zastępcy, których wybierała rada nadzorcza spośród członków spółdzielni. Do ich obowiązków należało: załatwianie wszelkich spraw z wyjątkiem tych, które wymagały zatwierdzenia przez Radę Nadzorczą, prowadzenie ksiąg spółdzielni i sporządzanie bilansu, przestrzeganie postanowień ustawy z dnia 29.10.1920 r. Zarząd załatwiał sprawy kolegialnie na posiedzeniach, z których sporządzany był protokół. Rada Nadzorcza składała się z 12 członków wybieranych przez Walne Zgromadzenie spośród członków spółdzielni posiadających pełna zdolność do działań prawnych. Do zakresu czynności Rady Nadzorczej należało: wybór członków Zarządu, oznaczenie ich płacy, załatwianie zażaleń przeciwko członkom Zarządu, wybieranie delegata na Walne Zgromadzenie związku spółdzielni, nadzorowanie czynności Zarządu, sprawdzanie i zatwierdzanie rachunków rocznych i bilansu, składanie sprawozdania na Walnym Zgromadzeniu z rocznego zamknięcia i rozdziału czystego zysku, podejmowanie uchwał w zakresie celowości i powstania nowych kas. Rada Nadzorcza również załatwiała sprawy kolegialnie na posiedzeniach. Walne Zgromadzenie było władzą zwierzchnia ww. organów i decydowało o najważniejszych sprawach, do których należało: wybór i odwołanie członków Rady Nadzorczej, oznaczenie najwyższej sumy kredytu udzielnego jednemu członkowi, oznaczenie najwyższej sumy zobowiązań, jakie spółdzielnia mogła zaciągnąć, zatwierdzanie bilansu i zamknięcia rachunkowego, orzekanie w sprawach wniesionych w zażaleniach przeciw członkom Rady Nadzorczej i Zarządu, podejmowanie uchwał o rozwiązaniu i likwidacji spółdzielni, wybór likwidatorów. W okresie okupacji hitlerowskiej kasy prowadziły swą działalność w ograniczonym zakresie. Ze względu na specyficzne stosunki społeczno - gospodarcze w tym okresie nie rozwijały wszystkich swych agend - jak to było w okresie międzywojennym. Prawie w pełni zostało zahamowane gromadzenie wkładów oszczędnościowych. Po wyzwoleniu, z powodu dużych trudności finansowych wznowiły swą działalność dopiero w roku 1946. Na mocy dekretu z października 1948 r. została przeprowadzona reforma bankowa, która objęła również Kasy Stefczyka. Zostały one przekształcone w gminne kasy spółdzielcze. Uchwały walnych zgromadzeń podejmowane były w tej sprawie dopiero w 1949 roku, tak że kasy działały do 1950 roku.
[autor dr Tadeusz Bieda]
1. Kasa Stefczyka w Białobrzegach; lata 1931 - 1951, sygn. 1 - 5; Dziennik Główna, Księga kasowa 1944 - 1950, Księga rachunków i kosztów 1948 - 1950, Księga lokat 1937 - 1951; 2. Kasa Stefczyka w Brzózie Królewskiej; lata 1931 - 1950, sygn. 1 - 3; Sprawozdania z działalności za I. pół. 1950 r., Księga pożyczek krótkoterminowych 1931 - 1938, Dziennik Główna 1938 -1949; 3. Kasa Stefczyka w Budach Łańcuckich; lata 1914 - 1950, sygn. 1 - 10; Księgi protokołów z walnych zebrań 1916 - 1949, z posiedzeń Zarządu 1914 - 1948, z Rady Nadzorczej 1944 - 1950, Księga zgłoszeń o pożyczki 1942 - 1950, księgi kasowe, Główna, kosztów 1936 - 1950; 4. Kasa Stefczyka w Giedlarowej; lata 1949 - 1950, sygn. 1; Sprawozdania z działalności i bilans surowy za rok 1949; 5. Kasa Stefczyka w Kosinie; lata 1937 - 1950, sygn. 1 - 2; Księga kasowa 1939 - 1950, Dziennik Główna 1937 - 1950; 6. Kasa Stefczyka w Kraczkowej; lata 1940, sygn. 1; Dziennik Główna 1940; 7. Kasa Stefczyka w Krzemienicy; lata 1905 - 1950, sygn. 1 - 4; Księgi protokołów z walnych zebrań, posiedzeń Zarządu 1905 - 1949, Księga kasowa 1938 - 1950, Dziennik Główna 1943 - 1950; 8. Kasa Stefczyka w Łańcucie; lata 1913 - 1951, sygn. 1 - 28; Księgi protokołów z walnych zebrań 1914 - 1942, posiedzeń Zarządu 1913 - 1949, z rewizji 1924 - 1950, księgi pożyczek 1913 - 1936, Dzienniki Główna 1913 - 1951; 9. Kasa Stefczyka w Rakszawie; lata 1906 - 1950, sygn. 1 - 6; Księgi protokołów z walnych zebrań 1906 - 1950, posiedzeń Zarządu 1943 - 1950, sprawozdania z działalności 1939 - 1942, Księga pożyczek 1928; 10. Kasa Stefczyka w Sarzynie; lata 1948 - 1950, sygn. 1; Sprawozdania z działalności, bilanse surowe 1948 - 1950; 11. Kasa Stefczyka w Soninie; lata 1910 - 1951, sygn. 1 - 3; Protokoły z walnych zebrań 1910 - 1949, Księga kasowa 1939 - 1951; 12. Kasa Stefczyka w Woli Dalszej; lata 1938 - 1950, sygn. 1 - 5; Protokoły z walnych zebrań 1938 - 1949, z posiedzeń Zarządu i Rady Nadzorczej 1943 - 1950, Księga zgłoszeń o pożyczki 1939 - 1949, Książka kasowa i Dziennik Główna 1949; 13. Kasa Stefczyka w Wólce Niedźwiedzkiej; lata 1949 - 1950, sygn. 1; Sprawozdanie z działalności, Bilans surowy, Inwentarz udziałów 1949 - 1950; 14. Kasa Stefczyka w Żołyni; lata 1921 - 1950, sygn. 1 - 7; Protokoły z posiedzeń Zarządu 1926 - 1950, Rady Nadzorczej 1938 - 1949, Księga udziałów 1939 - 1949, Księga pożyczek wekslowych 1930 - 1941. - brak danych -

Amount of archival material

77

76

0

1.61

1.60

0.00

Amount of non-archival material

0

0.00

- brak danych -

X

Zapraszamy do testowania nowej odsłony serwisu na szukajwarchiwach.gov.pl!

Przed nami kolejny etap modernizacji. Weź w nim udział – prześlij nam swoje propozycje zmian i nowych funkcjonalności.

Nasz adres znajdziesz w zakładce "Kontakt" na szukajwarchiwach.gov.pl.